خلاقیت ونوآوری در روابط عمومی
مقدمه
روابط عمومی در جوامعی که از پیشرفت های مناسبی در زمینه های علوم ارتباطات اجتماعی برخوردارند، برای ایجاد و حفظ خطوط دو جانبه ارتباطی، درک و همکاری متقابل بین یک سازمان و عموم مردم تلاش می کند. این نهادهای ارتباطی تلاش می کنند تا با اهداف برنامه ریزی شده و معقول از طریق به کار گیری روش ها و تکنیک های ارتباطی و پژوهشی، رابطه ای مستمر و پایدار با گروه های مورد نظر برقرار نمایند. روابط عمومی در این کشورها یک واحد پویا و ارگانیک سازمانی است که همواره در تکاپو و تلاش است. روابط عمومی در کشورهای جهان سوم نیز با پیروی ظاهری از روابط عمومی کشورهای مدرن در انبوهی از مشکلات ناشی از روزمرگی و بی برنامگی گرفتار بوده و بهداشت روانی کارگزاران آن نیز با آشفتگی مواجه است. در بسیاری از کشورهای جهان سوم کارگزاران روابط عمومی از تحصیلات مرتبط برخوردار نبوده و فاقد اطلاعات علمی و تخصصی در این زمینه می باشند؛ طبیعی است خلاقیت و به دنبال آن نوآوری در این روابط عمومی در مقایسه با روابط عمومی مدرن و علمی معنایی متفاوت خواهد داشت. روابط عمومی کارآمد و پویا به طرز بسیار شگفت انگیزی به خلاقیت و نوآوری کارگزارانش وابسته است اما بسیاری از عوامل از جمله شیوه های مدیریتی در سازمان، دانش تخصصی، فرهنگ، ویژگی های فردی و محیط می تواند در ایجاد تفکر خلاقانه و عملی ساختن آن تفکر در بین کارگزاران روابط عمومی دخیل باشد.
خلاقیت به کارگیری توانائیهای ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید استو برخی دیگر در تعریف این مفهوم در حوزه مطالعات سازمانی چنین میگویند: خلاقیت یعنی ارائه فکر و طرح نوین برای بهبود و ارتقاء کمیت یا کیفیت فعالیتهای سازمان.
نوآوری(Inovation)، اجرای ایده های بدیع و خلاق در عمل است؛ به عبارت دیگر نوآوری ارایه محصول، فرآیند و خدمات جدید به مخاطبان است. نوآوری را در یک مفهوم وسیع، فرآیندی برای استفاده از دانش یا اطلاعات به منظور ایجاد یا معرفی چیزهای تازه و مفید می دانند.
خلاقیت و نوآوری یکی از اساسی ترین و بنیادی ترین ویژگی های خاص کارگزاران روابط عمومی بوده و ادامه فعالیت در این حوزه بدون خلاقیت و نوآوری امکان پذیر نیست. این ویژگی عامل رشد و شکوفایی استعدادها و اصلی ترین عامل بهبود مستمر کیفیت است. خلاقیت و نوآوری در رشد و ظهور مهارت های مختلف مرتبط با وظایف روابط عمومی موثر است. این ویژگی از طریق ایجاد زمینه های انعطاف پذیری ذهنی و رفتاری در توسعه روابط اجتماعی نقش مهمی دارد و عامل موفقیت های فردی، شغلی و اجتماعی است. اگر روابط عمومي ها بخواهند داراي نقش محوري در فرايند تصميم گيري سازمانها باشند بايد همگام با پيشرفت هاي علم و تكنولوژي زمينه و بستري مناسب را جهت ارتقاء توانمنديها و فعاليتهاي خود فراهم كنند. اين بستر و زمينه خلاقيت است كه نياز به كار دسته جمعي ، هم دلي ، آموزش ، تشويق ، تغيير نوع نگرش و... دارد.
تبلیغات هدفمند از وظایف بارز کارگزاران روابط عمومی است. بی شک شیوه های تبلیغات مدرن نتیجه خلاقیت و نو آوری اقناع کنندگان حرفه ای است. یک روابط عمومی با خلاقیت روزانه ضمن روی آوری به شیوه های جدید فعالیت تبلیغاتی خود را با تاثیر بیشتر دنبال خواهد کرد. بررسی دیدگاه ها و سنجش افکار عمومی، در چهارچوب وظایف محوله و ارائه نتایج حاصله به مدیران شرکت به منظور اتخاذ روش های مطلوب و تدوین طرح ها و برنامه ها از دیگر وظایف تعریف شده برای روابط عمومی است که می تواند از طریق آزمایش، تجربه و کنکاش به عملی توام با خلاقیت تبدیل گردد.
جمع آوری اطلاعات و اخبار مربوط به فعالیت ها، طرح ها و برنامه های سازمان، به منظور تنظیم سیاست های خبری، تبلیغاتی و اجرای طرح های انتشاراتی وآماده نمودن اذهان عمومی با توجه به خط مشی کلی به عنوان یکی از وظایف اصلی روابط عمومی تحت تاثیر خلاقیت علمی و هنری کارگزاران روابط عمومی قرار دارد. فراهم آوردن حسن ارتباط متقابل بین مخاطبان و مدیران سازمان و سایر سازمان ها نیز متاثر از خلاقیت های علمی و روزانه مسوولان روابط عمومی است. خلاقیت های علمی و روزانه کارگزاران روابط عمومی در تهیه و تدوین اخبار، بیانیه ها، اطلاعیه ها، آگهی ها و پیام های شرکت و انعکاس آن در رسانه ها نقش غیر قابل تصور دارد.
شیوه های انعکاس فعالیت ها، برنامه ها و طرح های سازمان به مخاطبان متفاوت و به تفکر خلاقانه کارگزاران روابط عمومی بستگی دارد. یک کارگزار روابط عمومی که گرفتار روزمرگی شده و از شیوه تفکر خلاقانه به دور است شاید تنها راه ارتباطی در این زمینه را شرکت در نمایشگاه و انتشار نشریه یا عملکرد سازمان بداند اما شیوه تفکر خلاقانه علمی و هنری همراه با نوآوری در برخی موارد می تواند با استفاده از کانال های ارتباطی جدید از جمله تهیه عکس، اسلاید و نمودار به نتایج مطلوب تری برسد.
انواع خلاقیت و نوآوری در روابط عمومی:
1. خلاقیت و نوآوری روزانه: خلاقیتی که کارشناس روابط عمومی باید برای پیشبرد امور روزانه روابط عمومی در خود ایجاد کند.
2. خلاقیت و نوآوری علمی: خلاقیت و نوآوری در شاخه های مختلف علوم ارتباطات اجتماعی را می توان خلاقیت و نوآوری علمی در روابط عمومی دانست.
3. خلاقیت و نوآوری در بهره مندی از تکنولوژی: خلق اندیشه ها و طرح های نو در جنبه های کاربردی وسایل و تجهیزات مورد استفاده در روابط عمومی از جمله تکنولوژی های جدید سمعی و بصری، صنایع جدید چاپ و نشر و غیره نیازمند خلاقیت و نوآوری است.
4. خلاقیت و نوآوری هنری: عبارت است از خلاقیت و نوآوری در هر یک از رشته های هنری مرتبط با روابط عمومی از جمله طرح، تصویر، گرافیک، صفحه بندی نشریه و غیره.
عوامل و راه هاي مؤثر خلاقيت در روابط عمومي :
ايجاد خلاقيت در روابط عمومي بستگي به سه فاكتور اساسي و مهم دارد كه عبارتند از :
الف ) نيروي انساني : منبع گرانبهاي يك مجموعه يا سازمان كه نقش اساسي در تحقق اهداف و سياستهاي كلي آن دارد نیروی انسانی می باشد
در روابط عمومي بايد كساني مشغول بكار شوند كه علاوه بر اينكه تحصيل كرده اين رشته باشند از ويژگيها و خصوصيات يك فرد خلاق برخوردار باشند. از جمله این ویژگیها :
- برخورداري از سلامت روحي و رواني ،انعطاف پذیری ،ابتکار ،ترجیح دادن پیچیدگی نسبت به سادگی ،استقلال رای وداوری،تمرکز نیروی ذهن بر بالاترین هدف .
ب) محيط سازماني:سياستها و تلاشهاي ابتكاري كاركنان زماني مي تواند به مرحله عمل واجرا در آيد كه سازمان مطبوع آنها بتواند با داشتن ويژگيها و خصوصيات ذيل، محيط و بستري مناسب را فراهم كند. برخي از اين ويژگيها و خصوصيات را مي توان اين گونه برشمرد:.
- رقابت كامل و فشرده ،فرهنگ خوب و پويا، دسترسي به مديران،احترام به افراد، ارائه خدمات عمومي، امنيت شغلي
ج)مديريت : نقش مديريت در مجموعه هايي مثل روابط عمومي كه خلاقيت و نوآوري از ضروريات و عامل اصلي آن به شمار مي رود، بسيار مهم و حساس است. زيرا مديريت مي تواند توانايي و استعداد خلاقيت و نوآوري را در افراد ايجاد، ترويج و تشويق كند و يا رفتار و عملكرد او مي تواند مانع اين امر حياتي شود.
« روابط عمومی اداره کل پست استان اردبیل »