آداب معاشرت بین المللی. آداب دست دادن یا مصافحه
آداب معاشرت بین المللی. آداب دست دادن یا مصافحه
دست دادن در گذشته های بسیار دور، هدف دوستانه نداشت و به خاطر کنترول کردن دستهای جانبین وکسب اطمینان از پنهان نبودن سلاح در آنها، انجام داده میشد. دست دادن با گذشت زمان جایش را از بی اعتمادی و کنترول دستها، آهسته آهسته به تبارز دوستی، صفا و صمیمیت سپرد
سلام دادن ، با دست دادن رابطهء بسیار نزدیک دارد . بعباره دیگر ، هردو ادب معاشرت لازم و ملزوم اند .
وقتی به کسی نزدیک می شویم و می گویم سلام ، ایجاب می کند تا با هم دست داده مصافحه کنیم . مصافحه یعنی دست دادن به یکدیگر ، دستهای یکدیگر را فشردن.
. دست دادن در آدب معاشرت بین المللی نیز دارای اصول و قواعد است .
دست دادن از لحاظ سن و سال :
کسی که بزرگتر است ، باید اول دستش را دراز کند ؛
ادب معاشرت بین المللی ایجاب می کند تا وقتی که بزرگسال دست خود را دراز نکرده ، خردسال نباید دستش را پیش کند ؛
از نظر رتبه و موفق اجتماعی :
کسی که بلند رتبه است و موقف اجتماعی بالاتر دارد ، اول باید دست خود را پیش کند ؛
از لحاظ جنس :
زن باید اول دست خود را پیش کند . تا وقتی که زن دست خود را بطرف مرد پیش نکرده ، مرد نباید دستش را دراز کند . هرگاه زن دست خود را به طرف مرد دراز کند و مرد از دادن دست با او خود داری ورزد ، این ادب مرد از دیدگاه آداب معاشرت بین المللی ، پسندیده نیست .
دست ندادن مردان با زنان و زنان با مردان از دیدگاه دین مقدس اسلام موضوعی بیخی جدا و خارج از این مبحث است
از دیدگاه برابری جنس و سن و سال :
همویی که خود را بیشتر با ادب و بانزاکت می پندارد ، اولتر دستش را بطرف جانب مقابل دراز می کند ؛
یاد آورم می شوم که دست دادن به اساس جنس تنها در روابط انسانها در سطح جهانی منظور است ، نه در سطوح ملی ، فرهنگی ، دینی و مذهبی یک کشور مشخص.
هرگاه ما را به کسی معرفی می کنند ، اول شخصی باید دست خود را دراز کند که ما به او معرفی می شویم . اگر او دستش را هنگام معرفت به طرف ما پیش نکند ، ما نیز نباید این کار را بکنیم ؛
گاهی دست دادن با بوسیدن دست انجام داده می شود. ( این شکل دست دادن ها هم در سطوح ملی و هم در سطح جهانی عملی می شود ، منتهی با اهداف و معانی متفاوت . بطور مثال ، در افغانسان هنگام سلام دادن تنها دست والدین ، ریش سفیدان و سرسفیدان را می بوسیم و اما در سطح جهانی بیشتر مردها هنگام سلام دادن با خانمها ، دست خانمها را نیز می بوسند که این گونه بوسه ها نوعی احترام نسبت به زن تلقی می گردد .
مرد هنگام بوسیدن دست زن، باید خود را کمی به پیش خم کند . این عمل ، نشانه تبارز احترام بیشتر مرد به زن است. اگر مردی می خواهد دست زنی را به علامت احترام ببوسد ، آنگاه زن نباید دستش را عقب بکشد . شرط نیست که هر مرد دست هر زنی را در هرجایی که بخواهد ببوسد ، مرد باید نسبت به زنی که دستش را می بوسد ، شناخت درست وقبلی داشته باشد . معمولاً ادب دست بوسی زنان توسط مردان در سطح جهانی ، در محافل رسمی و بسیار مهم صورت می گیرد. دست بوسیدن زنان در سر راه و ازدحام مردم لازم نیست. زن حین دست دادن با مردی که می خواهد دستش را ببوسد ، باید دست خود را طوری بطرف مرد دراز کند که مرد به گرفتن آن مجبور نگردد. یعنی زن خودش دست خود را کمی بطرف مرد دراز کند. ( دیدن این گونه آداب معاشرت به خصوص در کشور های غربی ، سبب تعجب خصوصاً اکثر زنان افغانی می شود ، چون در کشور ما افغانستان آداب پذیرفته شده همچنان در این ارتباط فرق می کند . از همین جا ، یعنی تفاوتها درتعمیل آداب معاشرت است که گاهی سلسله یی از تضاد ها و سؤ تفاهمات و نارضایتیها بین مردمان بومی درغرب و مهاجران خارجی را بمیان میآورد.
اکثر مردان در افغانستان هنگام مصافحه و دست دادن با مردان، روبوسی و بغلکشی هم می کنند و زنان افغان نیز اکثراً حین سلام دادن و دست دادن با همجنسان شان روبوسی می کنند؛ اما اکثریت مردان با زنان نامحرم دست نمیدهند و روبوسی نمی کنند . در حالی که دست دادن و روبوسی مردان با زنان، یکی از آدب معاشرت بین المللی است .
گاهی دست بوسی به چاپلوسی نیز توجیه می گردد که کاملاً چیزی دیگری است. هستند آدمهایی که در مواقع بسیار مهم و در انظار مردم ، دستهای شخصیتهای معروف سیاسی و غیر سیاسی را می بوسند که این عمل بی تردید از نظر من یا چاپلوسی است و یا به گفته بیدل :
تواضع های دشمن ، مکر صیادی بود بیدل
که خم خم رفتن صیاد، آفتهاست مرغان را
در دست دادن نیز مانند سلام دادن نه زیاده روی شود و نی کوتاهی . بهتر است در یک روز دوبار دست داده شود ، یکی حین سلام دادن و یکی هم هنگام خداحافظی ؛ دست دادن باید نرم و آرام و مختصر باشد نه سخت و با فشار که دست طرف مقابل را آزار بدهد هنگام دست دادن اگر دست کمی تکان داده شود بهتر است اما نه با کلان سالان. لازم نیست با دستهای آلوده به چیزی با کسی دست داد ؛ دست دادن مردان با دستکش ادبی شایسته محسوب نمیشود . اما زنان با دستکش نیز می توانند دست بدهند . هنگام دست دادن باید به چشمهای جانب مقابل نگاه کرد . معمولاً با دست راست دست داده می شود . گاهی دودسته هم دست میدهند که از نظر آداب معاشرت بین المللی آنقدر پسندیده نیست .
گردآوری، ترجمه وتألیف دکتور فرید طهماس.