زبان بدن درک ارتباط غیر کلامی در مذاکره
زبان بدن درک ارتباط غیر کلامی در مذاکره
آیا تا به حال در موقعیتی بوده اید که حرف طرف مقابل را به هیچ عنوان نمی توانید باور کنید؟ آیا حسی داشتید که به شما میفت چیزی درست نیست؟ برایتان پیش آمده که کسی در حالیکه می گوید "بله" ولی سرش را به معنی "نه" تکان می دهد؟
تفاوت بین کلماتی که یک فرد می گوید و درک ما از آن کلمات از یک ارتباط غیرکلامی نشئت می گیرد که به "زبان بدن" معروف است. با افزایش آگاهی خود نسبت به نشانه ها و سیگنال های زبان بدن، می توانید درک بهتری از افراد داشته باشید و ارتباط موثرتری با آنها برقرار سازید.
گاهی حرکات کوچک یا بزرگ، اشارات، حالات در صورت یا درکل بدن، پیغامی از ما به طرف مقابل منتقل میکند. نحوه صحبت کردن، راه رفتن، نشستن و ایستادن همه چیزهایی را درباره ما آَشکار می سازد و هرآنچه در درون ما در جریان است می تواند به نحوی در بیرون ما منعکس شود.
با آگاهی بیشتر از این زبان بدن و درک معانی احتمالی آن می توانید راحتتر ذهن افراد را بخوانید. این باعث می شود در برقراری ارتباط با افراد در موقعیت بهتری قرار گیرید. بعلاوه با افزایش درک شما از دیگران می توانید نسبت به پیامی که به آنها می دهید نیز کنترل و آگاهی بهتری داشته باشید.
زمان هایی وجود دارند که ما پیام های مختلط ارسال می کنیم- چیزی می گوییم درحالیکه حرکات و زبان بدنمان چیزی متفاوت را آشکار می سازد. این زبان غیرکلام بر نحوه عمل و عکس العمل ما در مقابل دیگران و عکس العمل آنها در برابر ما، تاثیر می گذارد.
در این نوشتار تعداد زیادی از راه هایی را که بصورت غیرکلامی ارتباط برقرار می کنیم بیان می شود تا بتوانید با استفاده از این نشانه ها و سیگنال ها ارتباطات موثرتری برقرار کنید.
برداشت اولیه و اطمینان
زمانی را بیاد آورید که با همکار جدیدی در سر کار ملاقات می کنید. یا درباره آخرین زمانی فکر کنید که به صحبت های یک سخنران گوش می کردید.
برداشت اولیه تان چه بود؟ آیا در آنها اعتماد و اطمینان را حس کردید؟ آیا می خواهید با آنها همکار باشید یا نه؟ آیا توانستند با صحبت هایشان شما را متقاعد سازند یا نه؟ آیا با قدم های محکم وارد اتاق شدند، نظر شما را جلب کردند و تماس چشمی قوی با شما برقرار کردند یا با تردید و قدم های کوتاه و بدون تماس چشمی وارد شدند؟ دست دادن آنها چگونه بود- محکم و قوی یا ضعیف و شل؟
آیا در هنگام سخنرانی و مکالمه ارتباط چشمی قوی برقرار کردند یا مرتباً از شما روی برمی گرداندند؟ آیا در چهره شان آرامش بود یا تنش و فشار؟ حرکات دست و بازوانشان چگونه بود؟ آیا اشارات و حرکاتشان باز و روان بود یا بسته و خشک؟
همینطور که به دیگران نگاه می کنید، می توانید نشانه ها و سیگنال های را شناسایی کنید که نشانگر حس اعتماد به نفس یا عدم آن در آنهاست. نشانه های معمول که بیانگر اعتماد به نفس در افراد است عبارتند از:
- طرز ایستادن: راست ایستادن با قرارگیری شانه ها در عقب
- تماس چشمی: محکم همراه با لبخند
- حرکات دست و بازوان: با نیت و اندیشه
- کلام: آرام و واضح
- لحن صدا: متوسط تا کم
جلسات سخت و حالت دفاعی
درباره زمانی فکر کنید که در یک جلسه سخت حضور داشتید- شاید یک جلسه ارائه گزارش عملکرد یا جلسه مذاکره بر سر ضرب الاجل، مسئولیت ها یا یک قرارداد. در یک دنیای ایده آل، هم شما و هم طرف مقابل باید برای شنیدن حرف های یکدیگر آمادگی داشته باشید تا جلسه موفقیت آمیز باشد.
حال فرض کنید که طرف مقابل حالت دفاعی بخود گرفته و تمایلی به گوش کردن به حرف های شما ندارد. اگر این حالت در طول یک جلسه ارزیابی اتفاق بیافتد باید به همکارتان بفهمانید که باید بعضی از رفتارهایش را تغییر دهد و به صحبت های شما واقعاً گوش کند.
بنابراین چگونه باید بفهمید که آیا طرف مقابل واقعاً به حرف های شما گوش می کند یا نه؟
بعضی از نشانه های معمول که بیانگر حالت دفاعی طرف مقابل است عبارتند از:
- دستها و بازوها را جمع و به بدن خود نزدیک میکند.
- حرکات صورت فرد بسیار کم است.
- تا حد امکان از نظر فیزیکی خود را از شما دور نگاه میدارد.
- تماس چشمی حداقل است و اغلب به پایین یا اطراف نگاه میکند.
با مشاهده چنین علائمی، شما میتوانید نوع گفتار یا محتوای کلام خود را به نوعی تغییر دهید تا فرد از حالت تدافعی خارج شود و به تدریج فرد را پذیرای سخنان خود نمایید. به همین ترتیب اگر خود شما نیز در یک مذاکره به حالت تدافعی قرار گرفتید سعی کنید با کنترل زبان بدن از این حالت خارج شوید.
کار گروهی و بیتوجهی افراد
حتما برای شما پیش آمده که، هنگام یک صحبت مهم در گروه کاری خود، بیتوجهی افراد را نسبت به خود حس کنید. یا برای توافق بر سر زمان خاتمه انجام کارها و مسوولیتها، افراد از خود بی تفاوتی نشان دهند. در حالت ایدهآل افراد باید در این موارد با شما همراهی کنند، اما افراد برای این بیتوجهی به صورت غیرمستقیم به شما پیغام میدهند. برخی از این نشانهها و علائم عبارتند از:
- سر فرد رو به پایین است.
- فرد به صورت خیره به یک نقطه نامعلوم نگاه میکند.
- ممکن است با لباس یا خودکار خود مشغول بازی باشد.
- ممکن است در حال خط خطی یا نقاشی یا نوشتن کلماتی بی معنی در دفتر خود باشد.
- ممکن است در صندلی خود فرو رفته باشد.
هنگام مواجه شدن با چنین علائمی، باید روشی برای تعامل به کار ببرید تا توجه افراد به صحبتهای شما برگردد، مثلا از فرد سوالی مستقیم بپرسید و البته مطمئن شوید زبان بدن شما نیز درخواست تعامل مجدد فرد را به فرد منتقل میکند.
دروغ گفتن
یکی از مواردی که از طریق غیرکلامی و زبان بدن قابل تشخیص است، دروغگویی است؛ برخی نشانههای معمول زبان بدن فردی که در حال دروغ گفتن است این موارد است:
- عدم یا حفظ کمترین تماس چشمی و حرکات سریع چشمها.
- فرد سعی میکند دست یا انگشتان خود را هنگام صحبت جلوی دهان خود بگیرد.
- فرد تا حد امکان از نظر فیزیکی از شما دور و حرکات بدنی غیرمعمول و نامتعارف انجام میدهد.
- هنگام صحبت نفسنفس میزند.
- رنگ چهره فرد معمولا قرمز میشود.
- در هنگام صحبت عرق میکند.
- صدای فرد تغییر می کند مثلا دچار گرفتگی میشود.
به یاد داشته باشید زبان بدن هر فرد متفاوت است و در این مورد نمیتوان خیلی سریع نتیجه گیری کرد، بلکه میتوان با پرسیدن سوالات بیشتر و کنترل زبان بدن و گفتار فرد به درستی به مطالب وی پی برد.
مصاحبهها و مذاکرهها و عکس العمل ها
وقتی کسی یک سوال واقعاً خوب از شما می پرسد چه کار می کنید؟ آیا چند لحظه فکر می کنید و بعد پاسخ می دهید؟ شاید هم بدون فکر چیزی بپرانید؟ با چند لحظه فکر کردن روی پاسخ خود نشان می دهید که فرد مقابل سوال خوبی پرسیده و برای شما مهم است که پیش از پاسخ کمی روی آن فکر کنید. در هنگام یک مصاحبه یا مذاکره، وقتی سوالی پرسیده میشود، نشان دادن اینکه شما واقعاً به پاسخ خود فکر می کنید یک چیز مثبت است. بعضی نشانههای معمول که نشان می دهد فرد روی پاسخش فکر می کند چنین است:
- فرد به نقطهای دور نگاه میکند و به هنگام پاسخ دوباره به شما نگاه میکند.
- با انگشت چانه خود را نوازش میکند.
- با دست به گونههای خود میزند.
- سر خود را در حالیکه چشم ها بالا را نگاه می کند، تکان میدهد.
نکته پایانی، زبان بدن پیچیدگی دارد
همانطور که اشاره شد هر فرد، زبان بدن منحصر به فردی دارد و نشانهها و علائمی که بروز میدهد، ممکن است دلیلی متفاوت از آنچه ما فکر میکنیم داشته باشد. از همه مهمتر وجود تفاوت فرهنگی است. فراموش نکنید آگاهی از زبان بدن بخش عمدهای از مسائل ارتباطی بین افراد را حل میکند، بنابراین سعی کنید سرنخی که در این نوشتار معرفی شد دنبال کنید تا به سطح مناسبی از مهارت برای استفاده از این ابزار دست یابید.