تلفنهای همراه همچنان پیشتاز/وضعیت کلی رسانهها در سال ۲۰۱۶
فیسبوک، اسنپ چت و دیگر پلتفرمهای اجتماعی در سال گذشته، به روند تسخیر فضای خبرنگاری و روزنامهنگاری جهان ادامه دادند. آنها و دیگر ناشران حوزه اطلاع رسانی با هجوم به نرم افزارهای جدیدی چون Facebook Live، Instant Articles و Snapchat Discover به دنبال مخاطبان جدید درعرصه های تازه بودند اما درعین حال نگران تغییر مدلهای درآمدزایی و تهدید کسب و کار خود با این پلتفرمها هم بودهاند.
مؤسسه معتبر نظرسنجی PEW به تازگی در گزارش جدید خود دربارهی رسانهها در سال ۲۰۱۶ تاکید میکند که فنآوریهای جدید دیجیتالی همچنان به گسترش خود در حوزه اطلاع رسانی جهان ادامه میدهند. بر اساس این گزارش تقریبا نیمی از مردم آمریکا اطلاعات و اخبار خود را از طریق فیسبوک دریافت میکنند. این درحالی است که میزان فروش روزنامههای چاپی بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ دستکم ۷ درصد کاهش داشته است و درآمد آنها نیز ۸ درصد کاهش نشان میدهد.
براساس این گزارش، هزینهای که بین سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ صرف تبلیغات موبایلی شده است، ۶۵ درصد افزایش نشان میدهد. در سال ۲۰۱۵ مبلغ ۶/۳۱ میلیارد دلار یا ۵۳ درصد کل هزینهای که برای تبلیغات در عرصه دیجیتالی صورت گرفته، در بخش تبلیغات موبایلی هزینه شده است. البته با این که ما شاهد افزایش شدید در حوزه سرمایهگذاری در تبلیغات موبایلی هستیم اما به طور کلی در سالهای اخیر تبلیغات در حوزه دیجیتال و درآمدهای آن کمتر شده است. اما با این حال موبایل همچنان ۱۷ درصد از کل ۱۸۳ میلیارد دلاری که صرف تبلیغات در کل رسانهها در سال ۲۰۱۵ شده را به خود اختصاص داده است.
در این میان تبلیغات بازیهای رایانهای نیز با افزایشی ۴۶ درصدی در سال ۲۰۱۵ به رقم ۷/۷ میلیارد دلار رسید.
پنج شرکت بزرگ -گوگل، فیسبوک، یاهو، مایکروسافت و توییتر – ۶۵ درصد از ۶/۵۹ میلیارد دلاری را که در سال ۲۰۱۵ در حوزه تبلیغات دیجیتال خرج شده، به جیب زدهاند(این رقم در سال پیش از آن ۶۱ درصد بوده است). فیس بوک به تنهایی ۳۰ درصد این رقم یعنی ۸ میلیارد دلار را کسب کرده که این رقم در سال پیش از آن ۲۵ درصد بوده است.
"ایمی میچل" مدیر پژوهشهای رسانهای موسسه افکارسنجی پیو میگوید آمار و اطلاعات به ما میگویند تاثیر این شرکتها بر کسب و کار رسانهای در دنیا بسیار فراتر از مسائل مالی است و باید گفت تاثیر آنان بر رسانهها، بسیار بنیادین است.
در سال ۲۰۱۵ نیز دریافت اخبار از رسانه موبایل ادامه پیدا کرد. موسسه پیو در گزارش خود ۱۱۰ منبع خبر- شامل روزنامه، مجله، رسانه های دیجیتال و تلویزیونهای محلی- را برمیشمرد و اعلام میکند که ۹۹ درصد از مراجعه کنندگان به این رسانهها، برای بازدید از اخبارشان به قسمت موبایلی آنها مراجعه میکنند.
در تحقیق دیگری مشخص میشود که از میان ۵۰ سایت روزنامه برتر در سرتاسر آمریکا، مردم به نسخهی موبایلی ۴۴ عدد از آنان – حداقل به میزان ۱۰ درصد- بیشتر از نسخهی رایانهایشان مراجعه میکنند. از ۵۰ سایت برتر روزنامههای آمریکایی، حداقل ۳۹ سایت شاهد کاهش مراجعه مردم به نسخهی رایانهای خود بودهاند. ترافیک مراجعه به سایت ۲۸ روزنامه دستکم به میزان ۱۰ درصد کاهش نشان میدهد. از سوی دیگر ۴۳ سایت روزنامه از ۵۰ سایت نیز شاهد افزایش چشمگیر مراجعه به نسخهی موبایلی خود بودهاند.
ادامه چالش های کسب و کار روزنامه ها
براساس آمارهای موسسه پیو، میزان اقبال به روزنامهها و هفتهنامهها در آمریکا از سال ۲۰۱۰ شاهد افت بوده است. اتفاق مشابهی هم برای سفارش تبلیغات به روزنامهها رخ داده است به طوری که شاهد کاهش شدید چنین سفارشهایی از سال ۲۰۰۹ هستیم. اما با این حال که اقبال کلی مردم به روزنامهها به سوی نسخه موبایلی آنها تمایل پیدا کرده است اما روزنامهها همچنان خود به نسخه چاپی خود متکی هستند.
مؤسسه پیو میگوید در سال ۲۰۱۵ تیراژ عمده روزنامهها و هفتهنامهها به ترتیب ۷۶ و ۸۶ درصد به صورت چاپی بوده است و تنها تیراژ دیجیتالی ۳ روزنامه از تیراژ چاپی آنها بیشتر بوده است.
البته همین تحقیق میگوید پول به دست آمده برای نشریات از تبلیغات دیجیتالی تاکنون نتوانسته جبران کاهش درآمدزایی از تبلیغات نسخ چاپی را بکند.
نکته دیگر اما کاهش تعداد کسانی است که در نشریات مشغول به کار هستند. در سال ۲۰۱۴ و بنا به تحقیق مرکز سردبیران آمریکا، تعداد اشخاصی که در اتاقهای خبر روزنامهها کار میکردند با کاهش ۱۰ درصد به ۳۲۹۰۰ نفر رسیده بود. بین سالهای ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۴ اتاقهای خبر ۲۰ هزار شغل – معادل ۳۹ درصد- را کاهش دادهاند.
سالی پرحادثه برای پخش تلویزیونی آمریکا
به لطف مناظرههای داغ و برنامههای جنجالی انتخاباتی در آمریکا، برای اولین بار در سه سال گذشته، بیننده تلویزیونهای کابلی در آمریکا در سال ۲۰۱۵ افزایش یافت. متوسط بیننده برای شبکههایی مثل سی ان ان، فاکس نیوز و MSNBC در ساعات پربیننده، بیش از ۱/۳ میلیون نفر بود که براساس آمارهای موسسه پیو دست کم ۸ درصد افزایش نشان میداد. بینندههای روزانه نیز به میزان ۹ درصد افزایش داشته است.
در همین مدت میزان درآمد سه تلویزیون کابلی پربیننده- فاکس، سی ان ان و MSNBC با افزایش ۱۰ درصدی به ۴ میلیارد دلار بالغ شد. به همین ترتیب میزان هزینهی این سه شبکه برای اتاق خبر خود نیز ۲ درصد افزایش داشت و به ۹/۱ میلیارد دلار رسید. براساس آمارهای موسسه پیو، CNN با افزایش دو درصدی در هزینه اتاق خبر خود ۸۱۷ میلیون دلار برای آن خرج کرد، فاکس با ۳ درصد افزایش ۸۲۸ میلیون و MSNBC با ۱ درصد افزایش ۲۹۱ میلیون دلار افزایش هزینه داشتند.
با این حال سال ۲۰۱۵ سالی پرحادثه برای پخش تلویزیونی آمریکا بود چرا که همه این تلویزیون ها سود زیادی نداشتند. به عنوان مثال ABC, CBS, NBC با افزایشی ۱ درصدی در تعداد مخاطب به ۲۴ میلیون نفر رسیدند. میزان بیننده آنها در ساعات نخستین روز با کاهشی دو درصدی به ۱۳ میلیون نفر رسید. مثلا تعداد بیننده های برنامه پرطرفداری چون بحث های سیاسی روز یکشنبه در سال ۲۰۱۵ به میزان ۳/۹ میلیون نفر بود که تنها ۸ درصد به نسبت سال ۲۰۱۴ افزایش مخاطب داشت.
این وضعیت برای تلویزیونهای محلی آمریکا بدتر هم بود به طوری که بیشتر آنان با سقوط تعداد مخاطب مواجه شدند. بین سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ تعداد مخاطب آخر شبهای این تلویزیونها کاهشی ۵ درصدی را تجربه کرد. این رقم از سال ۲۰۰۷ بدتر هم شده و ۲۲ درصد کاهش داشته است. اما با این حال شوهای عصرگاهی و صبحگاهی این تلویزیونها کاهش دو درصدی داشتهاند.
با این حال در سال ۲۰۱۶ با گرم شدن تنور انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، تلویزیونهای محلی نیز شاهد رونقی در کار خود بودند. میزان درآمدهای تبلیغاتی این تلویزیونها نیز زیاد میشود. این در حالی است که درآمدهای تبلیغاتی این تلویزیونها در سال ۲۰۱۵ به نسبت سال قبل از آن ۷ درصد کاهش داشته اما به نظر میرسد این درآمدها در سال ۲۰۱۶ بیشتر شود.
همین گزارش اعلام میکند که بزرگسالان آمریکایی بیش از رادیو و تلویزیونهای ملی و رسانههای چاپی به سراغ تلویزیونهای محلی رفتهاند به ویژه این که در سال منتهی به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا قرار داریم.
گسترش پادکست ادامه دارد
در ماه گذشته میلادی ۲۱ درصد از آمریکاییهای بالای ۱۲ سال به پادکستهای مختلف گوش دادهاند. این رقم به نسبت سال ۲۰۱۳ به میزان ۱۲ درصد افزایش داشته است. ۴۶ درصد از آمریکاییها هم اعلام کردهاند که حداقل یک بار به پادکست گوش دادهاند.
با این که هیچ آمار دقیقی در مورد میزان تولید و استفاده از پادکست وجود ندارد اما شرکت Libsyn اصلیترین شرکت میزبان پادکستها در این کشور میگوید میزبان ۲۸ هزار پادکست در سال ۲۰۱۵ بوده و بیش از ۳/۳ میلیون نفر پادکست های آن را دانلود کردهاند.
تعداد دانلودهایی که از شرکت Libsyn صورت گرفته است
۵۴ درصد از کسانی که به پادکست گوش می دهند از موج رادیویی اف ام استفاده می کنند. شرکت NPR نیز در زمینه ارائه خدمات در این موج پیشتاز است. این شرکت در سال ۲۰۱۵ به صورت هفتگی ۲۶ میلیون کاربر داشته است.
با این که میزان استفاده از اخبار اصلی این شرکت به صورت اندروید، آی پد و آیفون در سال ۲۰۱۵ کاهش داشته اما NPR One در این سال به میزان ۳۷۱ هزار بار به صورت اندروید و ۲۸۳ هزار بار در نسخه آیفون دانلود شده است.