یکی از نمودهای عملی نفوذ اجتماعی ،موضوع رهبری و فرمانروایی است.این پدیده از ویرباز مورد توجه بسیاری از اندیشمندان اجتماعی  بوده است مفهوم رهبر و رهبری چه در سطح خرد نظیر گروه های کوچک وچه در سطح کلان مانند یک جامعه بزرگ وبه منزله یک ملت یا بخشی از جهان مطرح است در زبان انگلیسی آن را لیدر در زبان فرانسه مدیروگاهی فرمانده می نامند 

درزبان فارسی آن را رهبر ،رییس یا سرپرست می خوانند که نقش آن تصمیم گیری و هدایت امور است.

ریشه این بحث در روان شناسی اجتماعی و علوم سیاسی است .تحلیل وضعیت رهبران سیاسی و اجتماعی و چگونگی شکل گیریآن در جوامع سنتی و مدرن از جایگاه خاصی برخوردار است.در روان شناسی اجتماعی مفهوم رهبری را بیشتر در تحلیل گروه های کوچک به کار می گیرند .واژه "رهبری"پدیده تبلور رفتار ها،ممارست و پویایی یک گروه تحت تاثیر یک رهبر را در بر می گیرد .رهبری،از جهت فردی ،مستلزم برخورداری از ویژگی های طبیعی یک رییس (اقتدار،استعدادهای موجد محبت و حتی در مواردی برتری جسمانی)است.

 

در مواردی چند ،وضع اجتماعی و اعتباری کسب شده ،فرآیند شناسی و پذیرش رهبر را تسهیل می کند .از دیدگاه کسانی که به دنبال یک رهبر حرکت می کنند ،رهبری مستلزم آن است که تحت تاثیر او قرار گیرند ،به دنبال فرمان او بروند وبه حرکت در آیند ،بدون آنکه تحت فشار ویا اجبار قرار گیرند .رهبری،بر حسب آنکه گروه از نوع خود کامه یا آزاد منش به شمار آید ،در عمل صوری گوناگون می یابد.در نتیجه،عمل سازماندهی و هدایت یک گروه ،دفاع از منافع و تنسیق فعالیت هایش ،تنظیم دزونی آن با توجه به هدف هایش ،کاستن از تنش های درونی و فراهم ساختن وسایل و موجبات همکاری بین اعضای آن،نیز رهبری خوانده میشود.

 

درجامعه شناسی،رهبری بعنوان اعمال نفوذ یا قدرت در دستگاههای اجتماعی تعریف می شود .جلمعه شناسی سه نوع رهبری را که با شکل های مختلف قدرت مناسبت دارند،مشخص کرده است 

 

1(رهبران  معنوی(کاریسماتیک)به برکت قدرت های خارق العاده ای که پیروانشان بدانها نسبت می دهند ،رهبری می کنند.

2(رهبران سنتی،رهبری را در پرتو رسوم و عادات جاری انجام می دهند،زیرا در محیط آنها همواره رهبری متعلق به خاندان یا طبقه معینی بوده است.

3(رهبری قانونی که اساسش بر صلاحیت و خبرگی قرار داشته است وطبق مقررات  رسمی انجام گیرد ،ماهیتا نوعس رهبری است که در ادارات و موسسات مدرن صنعتی وبازرگانی پیدا می شود از نظرگاه،مدیریت جدید،نماینده اعمال رهبری بر اساس صلاحیت های فنی یا حرفه ای است.

در تمامی جوامع رهبران اجتماعی ،سیاسی،اخلاقی،عقیدتی بر اثر نفوذ و وجهه ای که کسب می کنند به تدریج از سطح افراد عامی و عادی بالاتر می روند و توجه شمار زیادی از مردم را به خود جلب می کنند .

یکی از عوامل عمده این امر آنست که در بسیاری از مواقع ،افراد و امیال و آرزوهای خود را در نظریات و بیانات رهبران می  یابند

یابند وناچار طرفدار آنان می شوند و این امر حتی زمانی که مردم رهبران  را ندیده باشند و تنها از طریق مطالعه آثار آنان با عقایدشان آشنا باشند نیز مصداق دارد

 

منبع :افکار عمومی و معیار های سنجش آن تالیف دکتر سید محمد دادگزان